Prostorna raspodjela metala željeza u vodama rijeke Neretve

Sejit Bobar

Tokom posljednjih nekoliko decenija vode rijeke Neretve na području Konjica, Jablanice i Mostara bile su izložene različitim štetnim polutantima, naročito onima iz kompleksa industrije „Igman“, „Unis“, „Šipad“ i tekstilne tvornice „Đuro Salaj“. Intenziviranje industrijskih kapaciteta, kao i poljoprivrednih i drugih djelatnosti, može dovesti do degradacije kvaliteta voda rijeke Neretve. Poseban problem predstavlja činjenica da se voda Neretve zadržava duži vremenski period u postojećim akumulacionim jezerima (Jablaničko, Grabovičko i Mostarsko), čime se olakšava i ubrzava proces eutrofikacije.

Osnovni motiv ovog istraživanja bio je utvrditi nivo i prostornu raspodjelu metala željeza (Fe) u vodama rijeke Neretve. Poznavanje sadržaja metala u vodi od posebnog je značaja zbog njihovog vezivanja u sedimentima, moguće mobilizacije, transporta i akumulacije, što ima direktan utjecaj na kvalitet vode i razumijevanje hemijskih procesa u vodenom ekosistemu.

Istraživanje je obuhvatilo osam lokaliteta sa kojih su uzimani uzorci vode: Spiljanski most (2–3 km sjeveroistočno od grada Konjica), ušće desne pritoke Trešanice ispod motela Konjic, ušće desne pritoke Neretvice, HE Grabovica (300–400 m ispod brane), ušće desne pritoke Drežanke, HE Salakovac (200–300 m ispod brane) i HE Mostar (200–300 m ispod brane). Uzorci vode prikupljeni su u jednom ciklusu, tokom perioda niskih voda.

Uzorci su analizirani na sadržaj metala željeza (Fe), pri čemu je određivanje izvršeno u skladu sa standardima Evropske unije, primjenom AAS – plamene tehnike.

Rezultati istraživanja pokazuju da su izmjerene koncentracije željeza u vodama rijeke Neretve bile unutar propisanih graničnih vrijednosti i u skladu s Okvirnom direktivom o vodama EU. Koncentracije željeza na ispitivanim lokalitetima kretale su se u rasponu od 58,4 μg/dm³ do 167,6 μg/dm³.