Virofag Sputnik – jedinstveni parazit Mimivirusa kao dokaz biotičke prirode virusnih entiteta

Sara Mandić, Lejla Riđanović

Virusi predstavljaju misteriju još od samog otkrića, kako za širu javnost tako i za svijet nauke. Otkriće novih infektivnih čestica krajem 19. vijeka u potpunosti je promijenilo kontekst onoga što se do tada znalo o mnogim bolestima. Nakon što se utvrdilo da su virusi acelularni entiteti sačinjeni samo od nukleinske kiseline (DNK ili RNK) i proteinskog omotača, postavljeni su temelji virologije.

Sva istraživanja odnosila su se pretežno na proučavanje strukture virusa, načina parazitiranja i preuzimanja ćelijske mašinerije. S druge strane, proučavanje prirode i porijekla virusa u potpunosti je zapostavljeno. Zagovornici teorije da virusi nisu živi pretežno, kao argument, ističu nemogućnost samostalne virusne replikacije i neposjedovanje metabolički aktivnih mehanizama. Međutim, nedavno publikovana saznanja sve više približavaju viruse živoj formi.

Otkriće virofaga, virusa koji parazitira na džinovskom Mimivirusu unutar domaćinske amebe, revolucionarno je za spoznaju virusne prirode. Ono pokreće temeljno pitanje: kako mali virus, nazvan Sputnik, kao parazit koji zahtijeva živu ćeliju za razmnožavanje, može parazitirati na drugom virusu, Mimivirusu, ako ih strogo klasifikujemo kao nežive?