Savremeni krivični postupak: vještačenje poslovnih knjiga i računovodstvena forenzika

Adis Jahić

Veliki broj privrednih krivičnih djela se vrši putem različite poslovne - računovodstvene ili knjigovodstvene dokumentacije, bilo u klasičnom ili u elektronskom, odnosno kompjuterskom obliku. Zato je u suprotstavljanju ovim oblicima kriminaliteta do punog izražaja došlo vještačenje poslovnih knjiga kao posebna specifična vrsta vještačenja. Ako naučno, tehničko ili druga stručna znanja mogu pomoći sudu da ocijeni dokaze ili razjasni sporne činjenice, vještak kao posebna vrsta svjedoka može svjedočiti davanjem nalaza i mišljenja o činjenicama.

Postojeća ekonomska, finansijska i poslovna praksa je pokazala da interna ili eksterna revizija, koja se sprovodi shodno pozitivnim odredbama o računovodstvu i reviziji ne pruža dovoljno efikasnu osnovu za zaštitu od privrednih, finansijskih, stečajnih, fiskalnih i sličnih oblika ispoljavanja privrednih krivičnih djela. Zato se javlja potreba za novim, specifičnim i pouzdanim vidom finansijske kontrole. Takav vid kontrole se u teoriji, ali i praksi danas naziva forenzično računovodstvo, računovodstveno vještačenje ili računovodstvena forenzika. Cilj ovog rada je da razmotri ulogu vještačenja poslovnih knjiga i računovodstvene forenzike koju imaju u krivičnom postupku.