Krivičnopravno reagovanje na proganjanje u Bosni i Hercegovini i međunarodni standardi

Vladimir M.Simović, Marina M.Simović

Proganjanje se odnosi na trajno i sistematsko loše postupanje prema ljudima, često zbog njihove rase, religije ili političkih uvjerenja. To uključuje akcije koje su nepravedne, okrutne i dugotrajne, usmjerene na ljude zbog njihovih urođenih karakteristika ili uvjerenja. Proganjanje se često sprovodi ili odobrava od strane državnih struktura, što je čini alatom političkog potiskivanja i kontrole. Ono obuhvata širok spektar kršenja ljudskih prava, uključujući pritvaranje, mučenje i ubistvo, usmjereno na suzbijanje opozicije i zastrašivanje. Često uključuje diskriminacione politike i prakse koje marginalizuju i uskraćuju prava ciljnim grupama.

Na bazi regionalnih međunarodnih standarda koji su sadržani u Konvenciji Savjeta Evrope o sprječavanju i borbi protiv nasilja nad ženama i nasilja u porodici (tzv. Istanbulska konvencija), u nacionalnom krivičnom zakonodavstvu brojnih evropskih država, pa tako i država u regiji jugoistočne Evrope, propisana je odgovornost i kažnjivost za krivično djelo “proganjanje”. Zavisno od zakonskog propisa koji predviđa ovu inkriminaciju protiv lične slobode čovjeka, krivično djelo se sastoji u ponovljenom, upornom praćenju ili uhođenju drugog lica ili u uspostavljanju neželjenog kontakta sa drugim licem, direktno ili preko trećeg lica putem informaciono-komunikacijske tehnologije ili u zastrašivanju drugog lica na drugi način čime se kod tog lica izazove tjeskoba ili strah za njegovu sigurnost ili sigurnost člana njegove porodice ili njemu bliskog lica.

U radu se na temelju međunarodnih standarda, odnosno regionalnog krivičnog zakonodavstva, analiziraju karakteristike, elementi bića, oblici ispoljavanja i sadržina krivičnog djela proganjanja, te njegov odnos sa srodnim krivičnim djelom ugrožavanje sigurnosti u zakonodavstvu Bosne i Hercegovine i država u regionu.